Dostum ve tırmanış arkadaşım Doğan Palut’un eksper elinden  beklenen kitap çıktı: Batı Türkiye Kaya Tırmanış Rehberi. 192 sayfa, renkli baskı ve İngilizce- Türkçe dillerinde olan rehber kitapta İstanbul/ Kocaeli (Ballıkayalar) , Sakarya (Geyve), Bilecik Gölpazarı ve Pelitözü), Bursa (Narlıdere), İzmir (Kaynaklar)  bölgelerindeki  sportif  ve geleneksel rotalar tanımlanmış. Yeni rotalar, yeni bölgeler! Eline sağlık Doğan ve herkese iyi tırmanışlar.

A NEW GUİDE BOOK: ROCK CLİMBİNG GUİDE FOR WESTERN TURKEY by Doğan PALUT

A well-illustrated, bilingual (English- Turkish) guidebook from   expert climber Doğan Palut, my partner and close friend. The book  updates all the routes in the well known  sport-climbing gardens of Western Turkey such as Kocaeli-Ballikayalar, İzmir-Kaynaklar  and Bilecik Pelitozu, as well as  shedding light on relatively newly established gardens such as Sakarya-Geyve, Bursa- Narlidere and Bilecik-Golpazarı. 192 pages and in colour.

Mart ayının 25′inde Nepal’in başkenti Katmandu’dan  başlayan, yeryüzündeki 10. en yüksek dağ olan Annapurna (8091 m) tırmanışı  sona erdi.  Hava koşullarının  bize pek aman vermediği  Annapurna,  ’en tehlikeli standart rotaya sahip olan 8000′lik dağ’ olarak tanımlanıyor.  Bu seferde,  ana kampı paylaştığım uluslararası bir ekiple beraber  Annapurna’nın kuzey yüzündeki 1980 Alman Rotasını  tırmanmayı denedik.  Ancak bu İcefall kaplı yüzde,  5500 metredeki 2. kamp ve  6400 metredeki 3. kamp arasındaki etaplar  son derece  tehlikeliydi.  Tırmanıştaki  ciddi boyutlardaki çığ riski nedeniyle zirveye gitmemek kararını aldım.  Beklediğimizden uzun,  toplam 45 gün kadar süren tırmanışı  5 mayıs  günü Türkiye’ye dönerek sonlandırdım.

Bu tırmanışta  sponsorum olan İnnova bilişim şirketi’nin yanısıra The North Face,  Globalstar Avrasya, Suunto, Enderspor / Julbo, İşdestek,  Unifo Gıda, CNN Türk, Solgar’a ve beni izleyip  yanımda olan tüm destekçilerime  teşekkür ediyorum.

ANNAPURNA (8091 m) CLİMB!

I was at Annapurna, the world’s 10th highest  summit in the Nepal- Himalaya and  due to unlogically excessive risks at the German 1980 route on the  Annapurna North Face, i decided to terminate further climbing. The avalanche danger on certain sections  of the route is just too much, and overall,unsettled weather and  deep new snow made for an unsafe  season in Annapurna. My decisions are based on my experience and concerns only my own safety. Anyway, i am ultimately content  with my actions  and perhaps  i may be back to Annapurna on a better season in future. The climb lasted 45 days total, with our base camp established at 4150 metres altitude.

 Great thanks to all my supporters, sponsors, partners  and followers, and hope to meet  you next season on another 8000 m peak, safely and  enjoying it!

Dağcılık, tırmanış, kış kullanımı,  genel doğa sporları ve koşu için ideal bir güneş gözlüğü,  İnstinct. Uzun süredir kullandığım en teknik ve  kullanışlı güneş gözlüğü desem yeridir! En başta  bu modelin kullanışlılığına pek ihtimal vermemiştim ancak ışığın şiddetine  göre  koruma kategorisini değiştiren fotokromatik Zebra lenslerini ve genel şeklini çok beğendim. Zebra lens, ışık değişimine ortalama 20 saniyede uyarak  (kategori 2 ve 4 arasındaki ışık koşullarına uyarak)  artan veya  azalan ışık koşullarında  çok daha net görüş sağlıyor. Bunun da önemi, gölgeden güneşe geçişlerde durup gözlük çıkartmaktaki zaman kaybının ve çabanın önlenmesi ki, tırmanış ve arazi koşusu gibi atletik sporlarda  son derece önemli bir detay. Normal kategori 4′e, yani kış dağcılık koşullarında bile yeterli koruma sağlayan  Zebra lensinin ışık geçirgenliğinin değişimi çok hoş ve lens rengi de altın sarısı, yani dünyayı güzel bir renkte görmeyi sağlıyor. En önemlisi, insanın normal gözlükleri takmak istemediği sis ve bulut- güneş kombinasyonlarında mükemmel görüş sağlaması ve takılı olduğunu unutturacak kadar konforlu olması.

Gözlüğün tek  önemli özelliği elbette lensleri değil. Yüzü saran kavisli, ergonomik şekli itibarıyla  geniş ve kısıtsız  görüş alanı sağlıyor; anti-fog özelliği ile özellikle de atletik aktiviteler sırasında  buharlanma ve nemi çok azaltıyor. Gözlüğün yüze oturması çok iyi, gözlüğün genel yüzeyine uygulanmış siyah kaymaz  madde nedeniyle  yüzden kaymıyor ve elden de kolayca kayıp düşmüyor. Sağlamlığı da çok iyi, ağır kullanımda uzun ömürlü. Polikarbonat lensler kolay çizilmiyor, çizilince bile kullanımında sorun olmuyor. Bendeki tek detay, kaymaz elastik maddeden yapılmış, kulağa gelen  kısımlarının çorap gibi soyulup ayrılması oldu ama  saplara geçen  elastik bir  kafa bandı kullandığım için hiç  sorun yaratmadı.

Teknik ve başarılı, özellikli  bir tasarım; şiddetle tavsiye edilir…

İngiliz DMM firmasının  çok hafif ve  kullanışlı tel kapılı,  dyneema bantlı ekspresleri. Bu ekspresten on tanesi, diğer firmaların ortalama ekspreslerinin  beş tanesi ağırlığında, bu da taşınan her gramın önemi olan  alpin duvarlar ve zorlu rotalarda müthiş bir ağırlık ve kullanım  avantajı anlamına geliyor. Ağırlığı 26 gram olan karabinlerden oluşan ekspresbant setleri  12,  18 ve 25 cm olarak farklı uzunluklarda satılıyor ve ağırlıkları da  buna göre 61, 64 ve 66 gram olarak değişiyor. Normal çekeri 23 kN, açık kapı çekeri 9 kN, ve çapraz yükleme değeri 7 kN olan phantom’un bir özelliği de karabinin sırtına  yakın kenarındaki  belli belirsiz  ’ip oluğu’; bu tasarımla ip, normal kullanımda  her şekilde olukta kalıyor ve çapraz yükleme olasılığı  azaltılıyor.

Bu ürün normal karabinlere göre bariz olarak daha küçük boyutlu ama aşırı da değil; mesela Camp’ın ürettiği benzer karabinler  çok  küçüktü (adeta anahtarlık karabin gibi)  ve özellikle de ikiz ip kullanımında veya zor yerlerde klip yaparken  sorun yaratıyordu. Bu karabinler orta yolu bulmuş, sadece yeterince küçükler. Tel kapının basınç  gücü de yeterince iyi, ne çok sert ne çok yumuşak.

Kapı çentiksiz karabinleri  oldum olası çok severim ama DMM’nin bu kapısı çentikli tasarımı elime alınca ve hele hele kullanınca  anında bu tel kapılı tasarıma tutuldum! İşçiliği ve kalitesi DMM ‘den bekleneceği kadar iyi, hafifliği inanılmaz, hiç yokmuş gibi adeta. Tavsiye edilir- DMM’nin deyişiyle ‘şimdi tırman, sonra çalışırsın’ !!!!

Petzl firması, 2012 yılı başından itibaren bu modelin üretiminin sona erdiğini açıklamıştır.

Ecrin Roc klasik olmuş bir dağcılık ve tırmanış malzemesidir.Çok sağlam, denenmiş ve evladiyelik bir kasktır, gerçekten tüm diğer kasklar için referans olduğu doğrudur! Polikarbonat dış kabuklu kaskın ağırlığı 445 gram ve 53-63 cm arasındaki kafalara uygun, kaskla beraber iki farklı kalınlıkta kafa bandı da veriliyor.  CE ve UİAA onaylı kaskın iki rengi var; kırmızı ve beyaz.

Geleneksel olarak çok sağlam, eskimesi zor bir kask; büyük düşüşlerde ve darbelerde bile  insanın kafatasını mükemmel koruyor! Her iki yanındaki  14 adet hava deliği ile sıcaklarda ve atletik aktivitede  havalandırması çok iyi. Kafada takılıyken ayar yapması  gayet kolay; iki yandaki dişli, plastik ayar tekerleri ile ense ve yanlardan hacim ayarı hızla ve etkin tarzda yapılabiliyor ve  farklı kafa hacimlerine  göre kullanmak amacıyla, kalın ve ince olmak üzere  iki ayrı kafa bandı kaskla beraber veriliyor. Kafa lambası takmak için ön ve arkadaki 4 plastik parça yararlı ve işlevsel. Kafanıza değer veriyorsanız bu kask şiddetle tavsiye edilir; Ecrin Roc birçok ülkede kurtarma birimlerinin standart kaskıdır. Bence fonksiyon ve koruma açısından eksiksiz bir kask ancak bu kask her kafaya uymuyor; bazı kafalarda sağa sola kayma ve rahatsız etme eğilimi var (kaskla verilen ayrı kafa bantlarının işlevi de burada önemlidir). 

Ecrin Roc, estetik olarak çok  kaba ve çirkin bir kask. Biraz ağır  bir ürün ve uzun günlerde boyun kaslarını ağrıtabiliyor, ama bu da sağlamlıkta etkili. Kafada büyük ve geniş duruyor, tırmanırken istemeden oraya buraya çarpmak kaçınılmaz!  Kaskın ense ve çene altı perlonlarının açık gri renkte olması, uzun süreli kullanımın ardında kafa yağları ile görsel ve de hijyenik kirliliği fazlasıyla  gösteriyor, şunu siyah renk yapsaydınız! Bir de, kaskın alın pedleri  hızla tahrip olur bir köpükten yapılmış ama neyse ki  bu parça kolayca  değiştirilebiliyor.  

Piyasaya girdiğinde birçok outdoor malzeme ödülünü almış olan Reactor, bildiğiniz bütün ocaklardan farklı.  MSR’ın bu yeni teknoloji  propan ocağı aslında Jetboil türü gibi  hafif ve portatif bir ocak seti olması hedeflenerek  doğmuş. Set, ısıl olarak yalıtımlı 1.7 litrelik  titanyum, kulplu- kapaklı  ısı esanjörlü tenceresi ile beraber satılıyor ve ocak kısmı tencerenin içine propan kartuşu ile  beraber sığarak ufacık, 500 gramlık (kartuş hariç) bir ünite haline geliyor – yani çok portatif. 

Ancak şaşırtıcı kısmı bu değil.  Reactor, bildiğiniz propan ocakları gibi ateş saçarak yanmıyor; telli yanma bölmesinde  büyük, kızıl bir yanma kubbesi  ile tepesine oturan ve yanma kısmını yutan  tencereyi  etkin olarak ısıtıyor. Isı esanjörü ve özel şekli nedeniyle tamamen rüzgara dayanıklı; kısaca daha çok rüzgar daha verimli  yanmaya neden oluyor. Yükseklik farklı bir olay ama normal koşullarda  bir litre suyu üç dakikadan az sürede kaynatıyor ki ısıl verimliliği bunda önemli rol oynuyor. MSR propan kartuşları kullanılması  ile sonuçlar (kaynama süresi) azalıyor.

Reactor’un kullanımı bildiğiniz normal propan ocakları kadar kolay:  kartuşa vidalayarak monte et, aç ve kapa! Kaliteli,  çantada az yer tutan  titanyum tenceresi ile aslında üç  kişiye uygun olan bu set çok kullanışlı ve hafif. Pİyasada muadili gözüken Jetboil ile mukayese kabul etmeyecek kadar kuvvetli ama bence  tek eksik yanı, tencere ve  ocağın birbirine kilitlenecek yekpare bir unite olmaması ve aslı seti olmaması (aslında Jetboil askı seti bunda kullanılabiliyor). Kış dağcılığı  için gördüğüm en iyi yanan, en kaliteli ve iyi propan gaz ocağı; soğuk ve zor koşullarda kullanıma, kış ve yüksek irtifa dağcılığına ve de az yük taşınan etkin  solo çıkışlara çok uygun.

Bu botla donmuş şelale de tırmandım, 7000 metrelik dağlara da çıktım. Tavsiye edilir; kış dağcılığı için ideal ayakkabı.

Plastik ayakkabı yavaştan bitiyor deniliyor, ki doğru.  Soru: Yerine ne geldi? Scarpa Phantom 6000 muadili sentetik  tırmanış ayakkabıları geldi! Plastik ayakkabı yerine çok büyük bir  ileri adım olan tozluklu, mesli  ve yalıtımı, kalitesi yüksek türdeki ayakkabılara en iyi örnek  phantom 6000 ve buradaki modeli tamamen değiştirilmiş ikinci jenerasyon. Bu ayakkabıyı en çok 7000 metreye kadar her tür dağda rahat kullanabilirsiniz. Donmuş şelale ve miks tırmanış gibi teknik uygulamalarda  (özellikle çok soğuk yerlerde) çok ideal. Çifti 2000 gram ağırlığa sahip yani oldukça hafif. Ön ve arka krampon olukları ve taban sertliği ile, krampon kullanmak için ideal dağ botu denilebilir. Şekil,  malzeme ve işçilik kalitesi, estetik ve hissiyat  açısından çok iyi bir ürün.

Kullanımı gayet  pratik, Tizip denen kalın sugeçirmez fermuar ile  giyip çıkarması kolay.  Mesi de sağlam ve  inceliğine karşın yeterli yalıtımı sağlıyor.

Hacim ve şekil olarak aslında  normal  yazlık dağ botu kadar  hacimli, dolayısıyla tırmanış kapasitesi yüksek, zemini hissetmenizi sağlayan  bir ayakkabı. Sağlamlığı çok iyi, botun dışındaki kevlar keprotec krampon hasarına karşı çok dayanıklı. 

Yalıtımı gayet iyi, dış kabuk ve iç mesteki yalıtımın toplamı  ve tabakaların çokluğu plastik ayakkabıya göre daha iyi. 6000′in kısa, yarım diz boyutundaki esnek tozluğu çoğu  dağ koşulunda ideal; çok derin karda ekstradan dizboyu tozluk takmak gerekebilir.

Bu ayakkabının en büyük meselesi, içinde mesle beraber ayağa giyip çıkarmanın zorluğu. Mes ayağa giyilip  bota  ancak öyle girilebiliyor. Ayrıca kapalı hücreli  mattan yapılmış mesin iç yüzü  kumaşla kaplı değil, yani özellikle topuk kısımdaki birleşim dikişleri ayağa vurabiliyor.  Botun esas fermuarını arasıra silikon  ile yağlamak gerekli ki sıkışmasın ( bu yağ botla beraber veriliyor).

Beal’in kaliteli iplerine iyi bir örnek, 9 mm çapında, dinamik  Verdon II. Çift ip kullanan biriyseniz eğer, müthiş dayanıklılığı ve kullanışlılığı ile bu ip efsanevi. Aşınma ve keskin kenarlara karşı yüksek dayanımı, düşük etki kuvveti ve yüksek düşüş sayısı ile macera tırmanışları,  uzun rotalar ve duvar tırmanışları  için ideal. Kış tırmanışlarında uzun kar- buz kulvarları ve  buzul yürüyüşlerinde özel  golden dry veya dry cover  teknolojisi, kuru kalmasını sağlıyor. Dağcı daha ne ister? 

Çift boğumda normalde  15 (ve hatta  test sonuçlarına göre 19)  UİAA standart düşüşüne dayanıklı olan Verdon’un metresi  49 gram ağırlıkta ve düşük etki kuvveti ile düşüşün gücünü soğurarak (daha çok esneyerek)  zayıf  ara emniyet noktalarına daha az güç bindirir. Dolayısıyla geleneksel macera tırmanışlarında çok kullanışlı. İp 50, 60 ve 70 metre uzunluklarda farklı renklerde (çift ipte standart olarak değişik renklerde) satılıyor. Compact process denen işlemde  dış kılıf ve iç kısım birbirine iyice sokularak kılıf kayması önlenmiş.

Buzul yürüyüşleri ve  basit çıkışlarda bazen emniyet alırken  tek  boğum kullanılabilecek Verdon’un esas kullanımı çift ip olayında, çift ipin tüm avantajlarına sahip. İkiz ip olarak kullanımı muazzam  değil çünkü  9 mm’lik çapı  çift boğumda çok kalın (ikiz ip için Beal İce Line veya İce Twin tercih edin). Bu ip  İce Line kadar karışmıyor ve birbirine girmiyor ki iyi bir özellik, çünkü İce Line (özellikle iple inişte) çok buruluyor ve karışıyor.

Neutrino  hafif ve kaliteli, kullanışlı tel kapılı free karabin. Hafif , hızlı ve güçlü’nin güzel bir  kombinasyonu! Kalitesi ve işçiliği  Black Diamond’dan beklenecek kadar  iyi. 36 gram ağırlıkta, 24 kN çekerli olan bu karabin her işe yarar, her şeyi yapar nitelikte. Daha hafif tel veya normal kapılı karabinler var ama hiçbiri bunun kadar sağlam değil. Neutrino ufak bir karabin olmasına karşın   ağız açıklığı  22 mm. yani muadili karabinlerden daha açık. Çift iple kullanım için ideal. Spor tırmanış için  o kadar  değil ancak  buz ve alpinizm için  son derece uygun; özellikle çok karabin taşınması gereken çok ipli uzun  rotalarda  tırmanıcıyı ağırlıktan kurtarıyor.   

Altı  şahane farklı  anodize renkte üretilen bu karabinleri ben  geleneksel  kaya  ve miks tırmanışlarda 60 cm’lik  dikişli perlonların ip tarafında  uzatma olarak kullanıyorum (favorim sarı renk!!)  Tel kapılı olmaları, darbede ve titreşimde  kazara kapı açılmasını  oldukça iyi engelliyor. Aynı karabini kısa spor ekspresler ucunda, donmuş şelale tırmanışında kullandığım da oluyor.  Tavsiye ederim.

232 sayfa, kuşe kağıt,  A4 yakını boyutta, renkli resimli olan bu  kitabın 14 ayrı  bölümünde 7000 ve 8000 metrelik dağlarda yaptığım tırmanışların hikayesini anlattım. The North Face’in değerli desteği ile çıkacak olan kitabın arka kapak sayfasından:

Yüksek irtifa dağcılığı  kesinlikle yeryüzündeki en maceralı spordur.  7000 ve 8000 metrelik dağlara tırmanmak  zordur çünkü bu yükseklikte yapılan dağcılık,  spor olmaktan çıkıp büyük bir mücadeleye, gerçek bir maceraya dönüşür. Macera derken burada kastedilen ‘ucuz maceracılık’ değil, içinde bilinmeyenler olan bir mücadeledir. 1950 yılında ilk çıkılan 8000 metrelik dağ olan Annapurna’da,  Fransız ekibinin lideri olan ve çıkışın nihayetinde tüm el ve ayaklarını donuk nedeniyle yitiren  Maurice Herzog’un tanımlamasıyla:

 ‘Himalaya dağcılığı tehlike olmadan varolamaz; risk olmadan macera da olmaz. İnanıyorum ki, bu da ona gerçek değerini veren şeydir.’

 Denizden  neredeyse  dokuz kilometre yüksekte atmosferin inceldiği,  incelmiş havadaki oksijen ve basıncın yaşama elverecek seviyelerin çok altına düştüğü, korkunç soğuk,  fırtına ve devasa çığların hakim olduğu yüksek dağlarda dağcılar nasıl yaşarlar, nelerle mücadele ederler? ‘Ölüm Bölgesi’  olarak tanımlanan 8000 metre üzerindeki aşırı uç çevre koşullarının yanısıra, insanın kendi azmiyle de savaştığı yüksek dağların acımasız dünyası nasıldır? Dağcı Tunç Fındık’ın 15 yıllık zaman diliminde Asya’nın Himalaya, Karakurum, Pamir ve Tien Shan dağlarındaki 7000 ve 8000 metreyi geçen zirvelerde  yaptığı  tırmanışlara,  onun  zihninden ve objektifinden  şahit  olacaksınız. Hikayesi anlatılan  14 farklı  dağ çıkışı, sadece fiziki değil  zihni bir  yolculuğa da şahitlik ediyor: her türlü imkansızlık ve engele karşın,  yılmadan yaşanan yalın bir dağ aşkıyla! Yazarın tırmanış güncelerindeki orijinal anlatımı ve  kendi çektiği aksiyon fotoğrafları ile destekli olan kitap, Kırgızistan’ın Tien-Shan Dağlarındaki 7010 metrelik Khan Tengri Dağı ile başlayıp, en zorlu  Himalaya zirvelerden 8586 metrelik Kanchenjunga ile sonlanıyor. 

MY NEW BOOK: ALTİTUDE 8000- HİGH ADVENTURE! 

My new book about my own  high altitude climbing adventures on 7000 and 8000 m peaks.  232 pages, in full color photos and almost in A4 size,  the book is partly sponsored by The North Face. This is my 7th book and  i hope, soon to be published in English, too!

İn the 14 seperate chapters, i have tried to depict my memoirs of climbing Khan Tengri, Everest, Ama Dablam,  Cho Oyu,  Pumori, Dhaulagiri,  Lhotse, Makalu, Baruntse,  Kanchenjunga, K2 etc.