ORTABURUN DA NERESİ?

Aladağların  adı sanı az bilinen,ismi karıştırılan dağlarından birisidir Ortaburun. Sarımemedin Yurdundan Büyük Mangırcı boğazına girerken, sağ taraftaki ilk dağdır. Yüksek bir dağ değildir, en yüksek yeri 2300 metrededir, hatta belirgin bir zirvesi dahi yoktur. Bu  dağın arka ve üst kısımları yayla ve otluk arazidir, biraz gerisinde de her yıl yazın köylü vatandaşlarca devamlı kullanılan Alaca yaylası vardır. Biz tırmanıcı ve dağcıları ilgilendiren kısmı ise, Ortaburun dağının kuzeye bakan yamaçlarıdır: ortalama 250-300 metrelik dik kaya duvarlarına sahip bir duvar bandıdır bu. Güzel olanı, buradaki kayalıkların yüksek, 3500 metrelerde biten ve herkesce bilinen duvarlara nazaran daha iyice bir kaya yapısına sahip olmasıdır.

Ortaburun’un kuzey yüzleri uzun  bir tırmanış geçmişine sahip değildir. Öyle ya, yüksek zirvelerin duvarları dururken kim burayı ne yapsın? Ama, sonbahar ayları olan ekim, kasım tarihlerinde Aladağlar’ın yüksekteki büyük duvarları hem karlı olabilir, hem de kısalan günler ve yüksekteki  soğuk nedeniyle tırmanılmaları zor olur. Hem, bir haftasonu, sadece iki gün için buralara gitmek ve duvar altına yük taşıyarak  yürümek de her kaya tırmanıcıya uymaz, o zaman? İşte, örnek olarak Ortaburun’u verdiğim bu tür dağlar o zaman yardıma yetişirler. Yaz aylarının uzun , sıcak duvar tırmanış günlerinde unutulan ve ihmal edilen bu dağlar, sonbahardaki kısa (ama çok ip boylu) tırmanışlar için birebirdirler.

Bir başka detay ise, bu rotaların tümünün  klasik lider tırmanıcı –artçı yöntemleriyle ve liderin yerleştirdiği ara emniyet ve istasyonlarla tırmanılmasının zorunluluğudur- bir başka deyişle uzun, çok ip boylu ve genelde daha devamlı zorluk içeren boltlu rotalar size göre değilse (benim gibi!) ve istediğiniz şey kendi ara noktalarınız- istasyonlarınız üzerinde yükselmekse, buralar ideal rotalardır.

Aladağlar’ın 500-600 metrelik daha büyük yüzleriyle karşılaştırıldıklarında Ortaburun vb. dağlar daha basit gözükseler de, asla hafife alınmamaları gereklidir-  tırmanışların bir dezavantajı, duvarlar üzerinde aşırı  ot ve dikenli çalılar olması ve  bazı çatlakları dolduran çamur’un , özellikle de yağış sonralarında tırmanışı güçleştirmesidir. Tırmanıcı için bir avantaj , bu tür rotalardaki  canlı ağaçları ara emniyet için kullanabilmektir! İnişin rahat bir yürüyüş ve patikadan ibaret olması da güzeldir.

Uzun sözün kısası, burada  iki örneğini gördüğünüz türde rotalar bizleri bekliyor- sadece Emli’de değil, Narpuz, Karayalak, Cımbar, Hacer gibi, Aladağlar’ın tüm vadilerinde.

Dağlarda görüşmek dileğiyle…

ALADAĞLAR- ORTABURUN TEPE (2300 m.) KUZEY DUVARI TIRMANIŞI (6 Ekim 1996)

EKİP: Tunç Fındık, Efecan Aytemiz, Cem Baytok.

ROTA: Sarımemet Yurdu (1700 m.)’ndan rotanın tabanına varmak için Mangırcı boğazına giren patika izleniyor. Duvarın altına en yakın yerde patika terkedilip , çam ağaçları arasından ve kaygan bir çarşaktan tırmanılıyor (toplam 170 metre kadar). Rota girişi olarak seçilen büyük bacanın altına varılıyor.. Rotanın yüksekliği toplamda 230 metre kadar,ortalama 6 ip boyu ve genelde III+, IV+ derecelerde.

İlk ip boyu, dağı bölen büyük bacanın sağ paralelinde yükseliyor, bacamsı bir çatlak(III-, III+), 50 metre kadar uzunlukta . İkinci ip boyu başka bir bacamsı çatlağı izliyor, bazen bu geniş çatlağın içinden, bazen de sağlam slablı yüzeylerden (IV-, IV+, otlu) devam ederek bacanın sonunun bir çam ağacıyla kapalı olduğu oyukta bitiyor, 45 metre kadar uzunlukta. Üçüncü ip boyu kısa dik bir etapla başlıyor (III+)  ve bir mağaraya çıkan büyük sette son buluyor, 50 metre kadar uzunlukta.  Dördüncü ip boyu mağaranın sol tarafından biraz çürük ve dik, sarı- kahverengi renkli  bir  zeminden devam ederek (III)  sırta çıkan çentikte son buluyor, 50 metre kadar uzunlukta. Buradan sonra bir ip boyu, ilk hamleleri biraz daha uğraştırıcı (III, otlu), gerisi basit tırmanış- yürüyüş (I-II) olan etap var, Sarı Duvarın altında tırmanış bitiyor, bu etap 50-60 metre uzunlukta.

SÜRE: 4 ½  saat ( iki kişilik bir ekiple ve oyalanmadan çok daha kısa olacaktır).

İNİŞ: Sarı Duvarın altından, arkadaki Küçük Mangırcı boğazına inen ve dere yatağını andıran kulvara girilirse, dikkat gerektiren kısa dik etaplar inilerek  vadi tabanına ve  oradan da Mangırcı boğazına varılıyor.Sarı duvar tırmanılırsa (veya başka-daha soldaki bir duvar rotasından çıkılırsa), taa gerilerdeki Alaca yaylasına yürünüp, oradan Küçük Mangırcı veya Mangırcı boğazlarına kolaylıkla inilebilmektedir.

KULLANILAN MALZEME: İki tane 9 mm., 50 metrelik ip, 12 stopper, 8 tricam, 5 friend, 8 sikke (universal, v- profil, yaprak..), 15 ekspresbant ve karabinleri, uzun perlonbant halkaları, 2 çekiç, kask, emniyet kemeri, HMS karabin, emniyet aletleri, yardımcı ipler, 2 etriye (taşındı, kullanilmadı).

NOT: Duvar üzerinde pek çok belirgin rota var, ancak hemen hepsinin bol otlu ve yağış sonrasında çamurlu olması bir dezavantaj sayılır. Kısa süren, orta zorlukta ve eğlenceli bir tırmanış.. Bu rotalar hemen hiç tırmanılmadığı için ‘’temizlik yapılarak’’ tırmanılıyor- düşen taş vb. ye dikkat! Bu rotada ara emniyet çok bol ve çok güvenilir değil, yaratıcı olmak gerekiyor.

ALADAĞLAR- ORTABURUN TEPE (2300 m.) KUZEYDOĞU YÜZÜ İLK TIRMANIŞI
(2 EKİM 1999)

EKİP: Tunç Fındık, Efecan Aytemiz.

ROTA: Kampın olduğu Sarımemet Yurdu Yaylasından rota altına 300 metre yükseklik alınıyor. Yaklaşık 25-30 dakikalık bir yürüyüş ile önce Mangırcı boğazının patikası, sonra da Alaca yaylasının patikası izlenirse, patikanın duvar altına sokulduğu yerden rota incelenebilir. Rota yüksekliği 250 metre kadar, ipli olarak 6 ip boyu ve 285 metre tırmanıldı, genel zorluk III+ derece, zor yerde V derece. Rotamız, bu yüzdeki en kolay rota denilebilir. Genel olarak ara emniyet noktaları kıt ve  tırmanış bazen  çok çürük, otlu, topraklı ve çamurlu..

1.ip boyu: Patikada belden alınan  emniyet ile 15 metrelik bir slab (III) tırmanılarak başlanıyor. Slab’n bitiminde çürük, basamakları kıt bir kaya kulvarı ile devam eden etap, yukarı devam eden dik kaya kulvarının alt ağzında istasyon kurularak bitiyor, 35 m., III+, ara emniyet kıt ve güvenilmez..

2.ip boyu:  Girişi çok çürük ve dik bir kaya kulvarının sağ paralelindeki kızıl renkli yüzeyden  tırmanılıyor, etabın  sonu kulvara birleşiyor, 50 m. , IV+, V . Burada oynak, denge ile yerinde tutunan büyük, kızıl kaya blokları var ve onları rahatsız edip devirmeden geçmeye özen gösterin! İstasyon, kulvar bitiminde sağdaki otlu kovukta kuruluyor.

3.ip boyu: Girişinde zorca ve garip bir hamle ile (IV-) otlu sete çıkılıyor ve sonrasında bir slab’a giriliyor.. Burada ağaç kökleri ara emniyet olarak kullanılabiliyor, 50 m., III+,II.

4.ip boyu: Önce bir  kulvar içinden, sonra da büyük bir  oyuğun sol duvarından tırmanılıyor, otlu ve zaman zaman gevşek kayalar var, 50 m., III, IV, güvensiz bir tırmanış,ara emniyeti yok sayın.. düşerseniz sete çakılıyorsunuz!

5.ip boyu:  Otluk setli, araları dik ve çürük kayalı zeminde tırmanış, gevşek kayalar var, ara emniyet yok ,etap sonunda bir kaya kulesine benzer bir yapının üzerine çıkılıp istasyon kuruluyor. 50 m., III.

6.ip boyu:  Emniyet alınan kulenin üzerinden sağa boşluklu bir traversle (III+)  çürük ve otlu yüzeylerden tırmanış ( III)  yaparak derin, çürük, otlu ve çamurlu bir yarım baca sistemine giriliyor(IV+), burada ara emniyet iyi değil.. Etap sırt üzerinde yatarak sonlanıyor. Esas zirveye gitmeye gerek görmedik, tepenin üzeri çayırlı, taşlı bir plato.. 50 m, III+, IV+, boşluklu.

SÜRE: 5 saat.

İNİŞ ROTASI: Dağın güney tarafındaki Alaca yaylasına yürünerek, patika ile Sarımemedin Yurdu’na kolayca iniliyor (1 saat kadar zaman alabilir).

KULLANILAN MALZEME: İki tane 9 mm., 50 metrelik ip, 7 friend, 13 stopper takoz,   9 sikke (v-profil, universal, yaprak, lost arrow), 7 ekspresbant ve karabinleri, 3 kilitli karabin, 5 uzun  perlonbant halkası, 2 çekiç, kask, emniyet kemeri, HMS karabin, emniyet aletleri, yardımcı ipler.

NOT: Çürük bir rota- aynı zamanda ara emniyeti de kıt ve güvenilmez, sikke ve kaya babaları en güvenilir ara emniyetler ve istasyonlardı. Otlar, çamur, yosun vb. zorluğu biraz olsun arttırıyor..Yine de enteresan bir rota- ama ikinci bir kez tırmanmaya değer mi, bilmem.