PAKİSTAN - KARAKURUM DAĞLARI - BROAD PEAK DAĞI 'BARIŞ TIRMANIŞI'

2001 yılının temmuz ayında ilkini Ağrı Dağı'nda gerçekleştirdiğimiz ve www.everestnews.com web sitesinden George Martin'in ortaya attığı 'Peace Climb-Barış Tırmanışı'nın devamını 2002 yılında Pakistan'ın Karakurum Dağlarındaki 8000 metrelik bir dağda yapmaya karar vermiştik. Önceleri 8035 metrelik Gasherbrum II Dağı'na tırmanmayı düşünürken, bu fikri zaman içinde 8047 metrelik ve tırmanışı görece daha zor olan Broad Peak Dağı'na çevirdik. Bu tür 8000 metrelik bir dağ için gereken finansal destek ve uzun zaman ekipteki çoğu kişiye uymadı, dolayısıyla en sonunda bu tırmanışı yapacak sadece iki kişi kalmıştık: ben ve
Kolombiya'lı tırmanış arkadaşım Fernando Rubio Gonzales. Fernando, yol arkadaşı ve kameraman olarak beraberinde Dr. Alberto Carrizosa'yı da getirecekti.
Pakistan, 'Barış Tırmanışı' için ideal yerdi: savaş rüzgarlarının tam ortasında ama savaşta değil..Tabii ki Hindistan ile olan sürtüşme ve olası bir nükleer savaş tehdidi de olaya ayrı bir doku katıyordu!
Dağın altına ulaşım yürüyüşü ve ana kamp hizmetlerini Alman ticari ekspedisyonu olan Amical Alpin'den alıyorduk. Ana kamptan ötede, dağın üzerinde ise sadece iki kişilik bir ekip olarak tırmanışı yapacaktık- kendi ağır yükümüzü kendimiz taşıyacak, kamplarımızı kurup döşeyecek, hamal ve oksijen kullanmayacaktık. Kısacası, kendi kendimizin hamalı olacaktık.
Bu sticker'ın üzerindeki resimde birbirlerine oldukça yakın olan Broad Peak ve K2 dağları görülüyor.

Pakistan'ın başkenti İslamabad'ın kardeş şehri olan Rawalpindi'de 10 haziran 2002 tarihinde buluşup, Pakistan'ı Khunjerab geçidiyle Çin'e bağlayan ünlü Karakurum Highway üzerinden Kuzey Pakistan'a yolculuk ettik. 1000 km.'ye yakın uzunlukta olan bu yolun Skardu'ya kadar uzanan 880 km.'sini ancak iki günde alabildik- yol üzerinde gezegenimizin en yüksek dağlarından birisi olan 8125 metrelik Nanga Parbat Dağı'nın çevresinden dolaşırken nefes kesici manzaralar ile karşılaştık.
Ne var ki, bu yolda seyahat etmek en az Himalaya'larda tırmanmak kadar tehlikeli: dibinde geniş ve azgın İndus nehrinin aktığı derin vadiler, sık rastlanan heyelanlar, uçurumların üzerinden saatlerce kıvrılarak giden bakımsız ve daracık yollar, uyuşturucu müptelası korkusuz şöförler, haydutlar ve soyguncular, silahsız dolaşmanın abes olduğu Patan kabilesinin bölgesinden geçiş..Pakistanlı arkadaşların anlattığına bakılırsa buralarda ordu ve haydut kabileler arasında oldukça ciddi çatışmalar olmuş ve çok kişi ölmüş. Şu anda da bölge Afganistan'dan buraya kaçan Peştun'lar ve el-Kaide'ciler için doğal bir sığınak görevi görüyor..
Bu resimde 'coğrafi olarak dünyanın en büyük üç dağ silsilesinin birleştiği yer'de dikilen anıt görülüyor. İndus nehrinin kollarının büyük bir Y harfi oluşturduğu burada, Himalayalar, Karakurum ve Hindukuş dağları birbirine değiyormuş.. bir dağcı için olunabilecek en güzel yer!

En nihayet, birçok Karakurum tırmanışlarının başladığı yer olan Skardu'dayım. Oldukça yorucu geçen iki günlük yolculuk ile 2500 metredeki Skardu'da hem hamallar ve ana kamp mutfak ekibi toparlandı hem de ana kampta kalınacak 35-40 gün için taze yiyecekler alındı. K2 motelinin yeşilliği içinde dinlenerek yolun yorgunluğunu atmaya ve bizi bekleyen yolculuğa kendimizi hazırlanmaya çalıştık. Dinlenme günümüzün hemen tümü, hamallara verilecek olan 25 kg.lık yüklerin ayarlanması ve tartılmasıyla geçti.
Kuzey Pakistan'da Baltistan olarak bilinen ve Balti halkının yaşadığı bölgenin en büyük kasabası olan Skardu oldukça yeşil bir yer, ama son derece tozlu ve rüzgarlı- hemen her öğleden sonra toz fırtınaları burayı kasıp kavuruyor.

Shigar boğazında, her iki yandaki 4500-5000 metrelik dağların arasından seyahat.. Mutfak ekibimiz ile beraber dokuz jip dolduracak kadar geniş bir ekip halinde, Broad Peak ana kampına yürüyüşün başlayacağı Askole köyüne ulaşan 185 km. kadar uzunluktaki tozlu dağ yollarında ilerliyoruz.. Konvoyda, Amical Alpin üyesi olan olan 14 kişinin yanısıra, bizimki gibi 'özgür' bir ekspedisyon olan üç kişilik bir Alman-İsviçre ekibi de vardı.

Dar yollarda hızlı ve tozlu bir yolculuk ile, daimi bir 'dereye uçarsak ne yaparız' korkusu yaşayarak ilerliyoruz. Çılgın Balti şöförler, son derece yüksek sesle Pakistan pop müziği dinliyorlar ve devamlı sigara tüttürüyorlardı. 8 saat kadar süren bu yolculukta Pakistan pop müziğinin en son örneklerini beynimize kazıdığımızı söyleyebilirim.

Tozlu jip maceramız bir tür camel trophy tadı vermeye başladı!
Öğlenin sıcağında kabarmış bir buzul deresini geçmeye çalışan jipler. Bazen dereden çıkamayan jipler insan gücü ile zorla, ite çeke çıkartılıyorlardı. Balti söförler bu tür arazide son derece becerikli ve gözüpekler. Bir Alman arkadaşın yorumuyla 'Baltistan'da uluslararası bir ralli yapılsaydı, sadece Balti söförler sağ kalırdı!'

Nihayet, 3040 metre yükseklikteki Askole köyündeyiz. Artık önümüzde bir hafta sürecek ve 4850 metredeki Broad Peak ana kampında bitecek olan 103 km. uzunluktaki yürüyüş var..
Askole'de, ana kampa taşınacak olağanüstü miktardaki yük için 230 kadar Balti hamal toplandı ve yükler paylaştırıldı. Her hamal, Pakistan Turizm bakanlığınca kararlaştırılan ağırlığa göre en çok 25 kg. yük taşıyor.

Yürüyüşün ilk 40 kilometresi oldukça çorak bir arazide, patikaları izleyerek geçti. Bu resim, Korophon'dan Jola adlı kamp yerine doğru yürüyüşü gösteriyor. Aşağıda gözüken Braldu nehri, bazı yerlerde çok geniş ve durgun, bazı yerlerde ise son derece coşkun akıyor. Nehrin çıkış kaynağı ise Baltoro buzulu ve en sonunda İndus nehrine birleşiyor..

3150 metrede, Dumordo nehri üzerindeki bir kamp yeri olan Jola'da ufak ekibimiz: soldan sağa: Fernando Rubio Gonzales, Dr. Alberto Carrizosa, ben ve arkamızda, kampımızdaki L.O.(liaison officer- kampın resmi ilişkilerle sorumlu subayı) olan Yüzbaşı Asad Massood.

İki günlük yürüyüş sonucunda vardığımız ve bir gün dinlendiğimiz 3500 metredeki Paiju kampı. Baltoro Buzulu'nun başlangıcından hemen önce yeralan ve son ağaçlık, yeşil yer olan bu kampta hamallar geleneksel olarak keçi ve/veya yak kesip, yürüyüş için çapati (bazlama-ekmek) hazırlıyorlar, kaçınılmaz olarak da geceleyin büyük bir eğlence oluyor.
Braldu nehrine nazır kamp yerinde İsviçreli Thomas Lüthi günlük yazarken Alberto birşeylerle uğraşıyor..
Bu kampın belirgin bir kötülüğü son derece kirli olmasıydı, her yerde insan dışkısı ve yenilen hayvanların kemikleri vardı! Genel olarak, Pakistan'da çevre temizliği diye bir kavram pek yok.

Şansımıza sis ve yağış bu yıl Pakistan'da peşimizi hiç bırakmadı. Burada, Baltoro buzulu üzerinde yürüyen 'hamal ordumuz'un bir kısmı görülebiliyor. Her gün 8-10 saat yürüyerek ve akşam ulaştığımız noktada kamp kurarak ana kampa doğru ilerliyorduk..
Baltoro buzulu, dünyanın kutup bölgeleri dışındaki sayılı en uzun buzullarından birisi ve 59 km.lik uzunluğu, 3-4 km.lik genişliği ile bir 'buzul otobanı'nı andırır şekilde Karakurum Dağları'nın kalbine, 4 tane 8000 metrelik dağın ve sayısız 7000 metrelik zirvenin arasına giriyor. Ancak Pakistan'ın en uzun buzulu, 72 km.lik uzunluğu ile Siachen Buzulu'dur ve tam Hint-Pakistan sınırında yeralan bu dağlık bölge, şu anda bile bu ülkeler arasında sıcak çatışmalara sahne oluyor.

Baltoro buzulunun kıyısında ve buzula yüksekten bakan bir kamp yeri olan Urdokas, 4000 metre yükseklikte. 19 haziran tarihinde, neredeyse bütün gün sıkı bir tipi içinde ilerleyerek bu kamp yerine vardık ve yağış altında çadırlarımızı kurduk.

Ertesi sabah, açık havada karşımızda parlayan Trango Kuleleri grubu.. Nameless Tower adlı dev kaya parmağının dahil olduğu bu dağ grubu, ortalama 6200 metre yükseklikte ve her kaya tırmanıcısının rüyalarını süsleyen bir yer.. Şahsen benim için Trango kulesi'ni görmek çok keyifli bir olaydı.

Trango ve Cathedral Kuleleri grubu önünden ilerleyen hamal ekibimiz. Apartman blokları ve onları bölen caddeler misali devasa dağlar ve araya giren buzul bulvarları, arazinin esas unsurlarıydı..
Buzulun üzeri sanki bir anda donup kalmış ve 20-30 metrelik dalgaları olan, kara renkli bir denizi andırıyor- üzeri buzultaş kayalarıyla kaplı olan bu buz denizinin garip tepeleri üzerinde ine çıka gidiyoruz.

Yaklaşık 35 km. kadar uzakta gözüken Broad Peak'ın devasa ve yassı cüssesi.

4300 metredeki Goro kamp yerindeki hamallarımız.

7821 metre yükseklikteki Masherbrum zirvesi bulutlar arasından gözüküyor.. 8000 metre sınırına yakın olan Masherbrum Dağı, 7925 metrelik Gasherbrum IV dağı ile beraber Karakorum'un en zorlu zirvelerinden olarak bilinirler.

21 haziran sabahı, 4600 metredeki Concordia buzul platosuna varmak üzere yürürken, Broad Peak Dağı'na adım adım yaklaşıyoruz. Her adımda daha da büyüyor ve en sonunda 8000 metrelik bir dağın tüm haşmetiyle önümüzde gökleri deliyor..
Broad Peak'in kullanılan diğer adı da Falchen Kangri, Balti dilinde 'geniş dağ' anlamına geliyor.

Concordia buzul platosu Baltoro, Upper Baltoro ve Godwin Austen buzullarının büyük bir T harfi yaratacak şekilde birleştikleri bir buzul deryası. Çevresinde Gasherbrum'lar, K2 ve Broad Peak gibi dünyanın en büyük dağlarının birleştiği bu görkemli buzul kavşağında inişli çıkışlı buz yamaçlarını tırmanarak, derelerden atlayarak saatlerce yürüdük ve 4850 metredeki Broad Peak kampına ancak akşamüzeri varabildik..

Ana kampımızdan güneşin son ışıklarıyla parlayan 7665 metre yükseklikteki Chogolisa Dağı.
Ünlü Avusturyalı dağcı Hermann Buhl, 1957 yılında Broad Peak Dağı'nın ilk tırmanışını gerçekleştirdikten sonra bu dağda tırmanırken hayatını kaybetmiş..