22 Ağustos 2008

TUNÇ FINDIK 14X8000 TIRMANIŞ PROJESİ

 

14x8000.jpg 

 

everest 2001 EVEREST (8850m) 2001

cho-oyu-zirve.jpg CHO OYU (8205m) 2005

lhotse-2006-588a.jpg LHOTSE (8516m) 2006

fb-151.jpg EVEREST (8850m) 2007

 dhaulagiri-summit-zirve.JPG DHAULAGİRİ (8167m) 2009

 

makalu-summit-tunc.JPG MAKALU (8463m) 2010

tunc-kang-zirve.jpg KANCHENJUNGA (8586m) 2011

  K2 (8611m) 2012

shisha summit - Copy SHİSHAPANGMA (8013m) 2013

IMG_2969  MANASLU (8163m) 2013

??????????????????????????????? GASHERBRUM II (8035m) 2014

14 x 8000 NEDİR?

Yeryüzünde 8000 metre yüksekliğini aşan sadece 14 adet dağ vardır. Bunların hepsi de Himalaya ve Karakurum sıradağlarında, Tibet (Çin), Nepal ve Pakistan’dadır.  Sözkonusu 14 adet 8000 metrelik dağların zirvesine  tırmanış dağcılıkta bir tür dünya rekorudur, daha doğrusu bir ‘dağcılık maratonu’dur. Dünyada günümüze dek bunu tamamlayan, 14 farklı milletten  sadece 33 kişi bulunmaktadır. 14 x 8000’i dünyada ilk tamamlayan kişi ünlü İtalyan dağcısı Reinhold Messner’dir ve 1986 yılında tamamlaması 16 yıl sürmüştür. Diğer yandan, Koreli Park Young Seok’un bu projeyi tamamlaması  6 yıl kadar sürmüştür. Bu projeyi bitiren Türk henüz  yoktur.

8000’lik tırmanış aşırı soğuk, açlık, susuzluk, uykusuzluk, korku, stres, bilinmeyen, bekleme, büyük fiziki ve zihni uğraşı ve acı çekmek demektir.

8000 metrelik dağların tümüne çıkma olayı bir koleksiyon DEĞİLDİR. Bu bir dağcının kendi azmi ve iradesiyle savaşı,  büyük zorluklarla mücadelesidir. Benim için de çekiciliği burada zaten.. insan dünyaya bir kez 8000 metreden bakmaya görsün, bu alışkanlık damarlarından çıkmaz. Geri dönmek, yine ince havayı solumak için can atarsınız! Bu herşeyiyle tam  bir mücadeledir; tırmanışın ve ortamın  kendi zorlukları dışında gereken finansmanı bulmaktaki zorluklar ve organizasyon-lojistik sorunlarıyla uğraşmak  da olağanüstüdür.

Öncelikle, ‘kolay 8000’lik dağ’ diye birşey yoktur. 8000 metrelik dağların bir kısmı görece kolay rotalardan çıkılan devlerdir. Bir kısmı ise son derece tehlikeli, riskli girişimlerdir ve yeryüzündeki en zor tırmanışlar kategorisinde yer alırlar..  Everest bunlar arasında görece en kolay olan dağ çünkü popüleritesinden dolayı lojistiği çok iyidir. Annapurna ise en tehlikeli olan 8000’lik dağ- her rotasındaki büyük çığ riski  nedeniyle. K2 kötü, değişken havası ve devamlı teknik zorluğuyla ünlüdür ve ‘yeryüzündeki en zor dağ çıkışı’ olarak tanımlanır. Kısaca hiçbiri kolay değil 8000’lik dağların, mükemmel planlama ve şans gerektirecek tırmanışlardır bunlar.

8000 metrelik dağların  başka dağlardan en büyük farkı, cüsseleri ve büyüklükleridir. 8125 metrelik Nanga Parbat, tek başına dev kütlesiyle neredeyse tüm Niğde’nin Toros-Aladağlar’ını kapsayacak kadar geniş ve büyük bir dağdır mesela. Veya 8611 metrelik K2 zirvesi İsviçre’nin ünlü Matterhorn Dağı’nın tam 3 katı yüksekliktedir ve içine 70 adet Matterhorn sığacak hacimdedir. K2 dağında tabanından zirveye kadar 4 kilometre yükseklikte teknik tırmanış bulunmaktadır!  8000’lik dağlar genelde medeniyetten en uzak yerlerdedir, bazen dağın tırmanışının başlayacağı ‘ana kampa’ bile 10 gün ve 100 kilometre, bazen de çok kötü ve ağır koşullarda, yürümek gerekir. Çoğu 8000 metrelik tırmanış, uzaklık ve yükseğe uyum zamanı nedeniyle  bir  ila üç  ay arasında sürer.

8000 metrelik dağların esas zorlukları, insan bedeninin bu yükseklikte yaşamaya uygun olmaması ve bu dağlardaki şiddetli arazi/iklim koşullarından kaynaklanır. Havanın basıncı irtifa arttıkça azalır. Bundan dolayı  havadaki oksijen doygunluğu 5000 metrede yarıya,  8000 metrelerde üçte bir seviyeye düşer. Bu irtifada etkin olarak  tırmanış yapmak bir yana, sadece yaşamı  normal olarak devam ettirebilmek imkanı bile yoktur. Çünkü insan vücudu sadece  normal atmosfer basınçlı – ve oksijeni olan- ortamlarda (deniz seviyesinden 2000 metrelere kadar) çalışmak üzere yaratılmıştır, beden oksijensiz işlevlerini devam ettiremez. Oksijensiz (hipoksik)  ortamlarda vücut ve beyin fonksiyonları hızla bozulur ve  akut dağ hastalığı, akciğer ve beyin ödemi gibi öldürücü yükseklik hastalıkları  hızla gelişir. İnsan bedeni, belli yüksekliğe uyum (aklimatizasyon) programlarıyla, en aşırı yüksekliklere bile zaman içinde uyum sağlayabilir, ancak bu da kısa süreli ve geçicidir. Bilimsel olarak, 5000 metre üzerinde devamlı yaşam olamaz.

8000 metrelik dağlardan birçoğunun içerdiği  şiddetli meteorolojik koşullar eklenince tablo giderek ağırlaşır. Normal olarak 5000 metre üzerinde ısı donma derecesinden düşüktür, 8000 metrelerde ise -30C, -40C  ısılarla karşılaşmak normaldir. Yükseklikte  günlerce süren tipi, şiddetli rüzgar ve fırtına, sıfır görüş ve şiddetli kar yağışı ile bunun sonucu oluşan çığlarla karşılaşmak olasıdır.

Teknik açıdan, bazı 8000 metrelik zirvelere çıkış  görece basitken, bazılarında tırmanış  çok tekniktir;  8000’lik tırmanışları yapabilmek için kar, buz ve kayada, buzul ve büyük duvarda tırmanışı iyi bilmek şarttır.

Türkiye gibi dağcılığın tanınmadığı, popüler kültürde yer tutmadığı bir ülkede  14 x 8000 gibi uzun soluklu bir projeye destek bulmak çok sorunlu. Bu, biraz da spor sponsorluğunun birçok şirket tarafından hemen hiç anlaşılmamasından, benimsenmemesinden  kaynaklanıyor.  Ama parça parça, ömrüm boyunca uğraşarak da olsa bu olağanüstü enteresan ve zorlu projede ilerlemeyi göze aldım ve yola çıktım. Bu güne kadar 11 adet 8000’lik dağın zirvesine ulaştım:  Everest/ Nepal (2001), Cho Oyu  / Tibet (2005),   Lhotse /Nepal (2006),  Everest / Tibet (2007), Dhaulagiri  / Nepal (2009), Makalu / Nepal (2010), Kanchenjunga / Nepal (2011) , K2 / Pakistan  (2012), Shishapangma / Tibet (2013), Manaslu / Nepal (2013), Gasherbrum II / Pakistan (2014). Bu  yolda, yeryüzündeki en yüksek 8 dağın zirvesine çıkan  ilk 44 dağcının arasına girmiş oldum ve en çok sayıda 8000’lik zirveye çıkan Türk olmanın yanısıra  Everest’e iki sefer, farklı rotadan çıkan ilk Türk insanı oldum. 2013 yılındaki Shishapangma ve Manaslu çıkışlarımla bir yılda birden çok 8000 metrelik dağa tırmanan ilk Türk insanı olmuş oldum.

Sırada  Nepal’de bir, Pakistan’da üç adet olmak üzere, toplam dört  adet daha 8000 metrelik doruk beni bekliyor, yani neredeyse 2-3 yıl sürecek bir mücadele..

Peki bu dağlara çıkmak garantili mi? Kesinlikle HAYIR. 8000 metrelik bir tırmanışı, o seneki kötü hava veya derin kar gibi objektif riskler veya kişisel sorunlar  nedeniyle yapamamak da olasıdır. Unutmamak gerekir ki, hiçbir şey hayat ve sağlığınızdan değerli değildir. Dağ orada, nasıl olsa bir daha geri dönülebilir.. Gerçek başarı, evinize sağ salim ve zarar görmeden dönmektir, zirve ise bir ‘bonus’tur.

2002 yılındaki Broad Peak (8047 m.) tırmanışımızda tehlikeli kar koşulları dolayısıyla 7000 metreden öteye gidememiştik. Zirveyle sonuçlanmayan bu tırmanış benim için çok değerlidir çünkü 8000 metrelik bir dağda sadece iki kişi, hiç destek olmadan tırmanış yapmayı denemiştik.

2009 yılındaki K2  tırmanışımda dengesiz hava ve yükseklerdeki çığ koşullarının yanısıra ekipten kaynaklı sorunlar  nedeniyle zirve olamadı. Herşeye karşın  o yılki K2 dağı tırmanışı müthiş bir mücadele oldu çünkü Cesen Rotası denen, klasik rotadan farklı ve daha teknik bir rotada, 1500 metre kadar tırmanıp ip hattı döşedik; K2 gibi efsanevi bir dağda olmak, kaya ve buzunda tırmanmak bile muazzamdı. Neyse ki 2012 yılında, ikinci denememde K2’nin zirvesine ulaşabildim.

2010 yılında, o yıl  gittiğim ikinci 8000 metrelik dağ olan, Tibet’teki Shishapangma Dağı’nda çığ riski nedeniyle 7900 metreden, zirvenin neredeyse hemen  altından  dönmem gerekti. Ancak deneyim çok güzeldi, çünkü 8000 metrelik bir dağa neredeyse alpin stil, iki kişi çıkmayı denemiş ve neredeyse başarmıştık! Bu zirveye 2013 yılında tekrar gittim ve  tırmanmayı başardım.

Dağcılıkta deneyim önemlidir; başarı olsun, başarısızlık olsun yaşanılan deneyimler bu tür dağcılığın  parçasıdır.

DÜNYADAKİ 8000 METRE ÜZERİNDE OLAN ZİRVELER (yükseklik sırasıyla):

1. EVEREST (Chomolungma-Sagarmatha)8850 m /29.028 ft (Nepal/Çin sınırı)

2. K2  (Chogori) 8611 m /28.250 ft (Pakistan /Çin sınırı)

3. KANGCHENJUNGA 8586 m /28.169 ft (Nepal / Hindistan sınırı)

4. LHOTSE 8516 m / 27.940 ft (Nepal/Çin sınırı)

5. MAKALU 8463 m /27.766 ft (Nepal/ Çin sınırı)

6. CHO OYU 8205 m /26.906 ft (Nepal/Çin sınırı)

7. DHAULAGİRİ 8167 m /26.795 ft (Nepal)

8. MANASLU 8163 m/ 26.781 ft (Nepal)

9. NANGA PARBAT 8125 m /26.660 ft (Pakistan)

10. ANNAPURNA 8091 m /26.545 ft (Nepal)

11. GASHERBRUM I (Hidden Peak) 8068 m /26.470 ft (Pakistan/ Çin sınırı)

12. BROAD PEAK (Falchen Kangri)  8047 m /26.400 ft (Pakistan/Çin sınırı)

13. GASHERBRUM II 8035 m /26.360 ft (Pakistan /Çin sınırı)

14. SHİSHAPANGMA 8013 m /26.290 ft (Çin) (bazı kaynaklarda 8046 m olarak geçmektedir)